Przejdź do:

Wróc do listy kosmetyków

Kosmetyki przeciwsłoneczne

Produkty ochrony przeciwsłonecznej stosujemy w celu ochrony skóry przed szkodliwym działaniem słońca, czyli promieniowania UV.

Promieniowane UV powoduje wiele negatywnych skutków w naszej skórze. Przede wszystkim jest  czynnikiem rakotwórczym, mutagennym i genotoksycznym. Oprócz tego, promieniowanie UVB powoduje uszkodzenia naskórka i jego nadmierne rogowacenie, stany zapalne skóry (efekt „poparzenia”) na poziomie molekularnym powoduje uszkodzenia DNA. Z kolei promieniowanie UVA powoduje sieciowanie białek fibrylarnych i uszkodzenia ścian naczyń krwionośnych, jest główną przyczyną reakcji fototoksycznych i fotoalergicznych i przyczynia się do starzenia egzogennego skóry (tzw. fotostarzenia).

Filtry UV

Działanie ochronne kosmetyków przeciwsłonecznych wynika z obecności substancji promieniochronnych, tzw. filtrów UV. Istnieją dwa rodzaje takich substancji, różniących się mechanizmem działania:

  • substancje, które pochłaniają promieniowanie ultrafioletowe, a następnie wypromieniowują energię w postaci ciepła lub ulegają zmianom struktury chemicznej. Nazywane są potocznie filtrami chemicznymi lub organicznymi.
  • substancje ekranujące, które odbijają promieniowanie ultrafioletowe. Nazywane są też filtrami fizycznymi. Najczęściej stosowanym jest Ditlenek Tytanu.

Filtry fizyczne chronią przede wszystkim przed promieniowaniem UVB, choć niektóre nowoczesne surowce chronią także wzakresie UVA. Filtry organiczne zależnie od struktury przed UVA, UVB lub w obu zakresach promieniowania

Lista filtrów UV, które można stosować w kosmetykach w Unii Europejskiej jest ściśle określona przepisami prawa. W Polsce lista ta określona została w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 marca 2005 roku. Lista ta nie dotyczy substancji naturalnych takich jak aloes, flawonoidy itd., ponieważ substancje te bardzo słabo pochłaniają UV i ich działanie promieniochronne jest tylko działaniem pomocniczym. Lista określa też maksymalne dozwolone do stosowania w kosmetykach stężenie każdego z filtrów.

Jakie właściwości posiadają dobre filtry UV?

  • pochłaniają lub odbijają w szerokim zakresie promieniowanie UV,
  • są stabilne chemicznie, np. nie ulegają rozkładowi w kosmetyku, pod wpływem słońca, czy pod wpływem innych czynników,
  • nie odparowują po nałożeniu,
  • są lipofilowe (tłuszczolubne), przez co trudniej się je zmywa z powierzchni skóry i nie spływają pod wpływem potu,
  • nie powodują alergii, posiadają duże cząsteczki, które nie wnikają w skórę,
  • nie powodują zabarwienia skóry,
  • nie pachną

Filtry UV, które zostały dopuszczone do stosowania w kosmetykach spełniają te wymagania.

Oznakowanie i skuteczność produktów przeciwsłonecznych

Skuteczność (poziom ochrony przed promieniowaniem UV) wyznacza się zawsze dla gotowego preparatu. Nie jest ona wprost proporcjonalna do zawartości filtrów UV. Skuteczność wyraża się przy pomocy współczynnika ochrony przeciwsłonecznej, czyli Sun Protection Factor (SPF). SPF określa efektywność ochronną kosmetyku przed promieniowaniem UVB.

Warto wiedzieć, że zależność pomiędzy wartością SPF, a ilością pochłanianego lub odbijanego promieniowania nie jest wprost proporcjonalna. Preparat o współczynniku SPF równym 15 chroni skórę przed promieniowaniem UV w 93%, a preparat o SPF 30 w 97%. Preparat o SPF 100 nie pochłania 100 % promieniowania UV. Nie istnieją preparaty, które zapewniają 100 % ochronę przed UV.

Według zaleceń Komisji Europejskiej kosmetyki przeciwsłoneczne powinny być oznakowane za pomocą jednej z czterech kategorii słownych: „niska ochrona”, „średnia ochrona”, wysoka ochrona”, „bardzo wysoka ochrona”. Na produkcie może dodatkowo znajdować się oznakowanie liczbowe - SPF. Maksymalny współczynnik, jaki może być deklarowany na produktach ochrony przeciwsłonecznej to 50 +. Produkty, których główną funkcją jest ochrona przed UV powinny chronić zarówno przed promieniowaniem UVB jak i UVA. Komisja Europejska zaleca, aby stopień ochrony przed UVA wynosił co najmniej 1/3 ochrony przed UVB.

Kosmetyki przeciwsłoneczne a nowotwory skóry

Stosowanie kosmetyków z filtrami UV ogranicza ryzyko występowania niektórych nowotworów skóry powodowanych przez promieniowanie UV: raka kolczystokomórkowego skóry i raka podstawnokomórkowego skóry. Istnieją jednak kontrowersje co do ochronnego wpływu preparatów promieniochronnych na ryzyko występowania czerniaka złośliwego - najbardziej niebezpiecznego nowotworu skóry. Wyniki badań w tym zakresie są kontrowersyjne: sugerują bowiem, że stosowanie produktów ochrony przeciwsłonecznej może zwiększać ryzyko występowania tego nowotworu! Istnieje jednak bardzo wiele publikacji tłumaczących to zjawisko mechanizmami zachowań konsumentów: stosowanie preparatów ochronnych skłania do przedłużania czasu przebywania na słońcu nawet o 40 %. Dodatkowo, wykazano także, że im wyższy SPF stosowanego produktu, tym bezpieczniej się czujemy i dłużej przebywamy na słońcu. Dlatego bez względu na rodzaj i ilość stosowanych preparatów ochronnych warto pamiętać o podstawowych zasadach ochrony przed promieniowaniem UV, z których najważniejszą jest unikanie nadmiernej ekspozycji na promieniowanie.

 

Poniższa tabela przedstawia oznakowanie produktów w poszczególnych kategoriach ochrony przeciwsłonecznej
Oznaczenie katerogii Oznaczenie współczynnika ochrony

Pomiar współczynnika ochrony przeciwsłonecznej (SPF)

Zalecany minimalny współczynnik ochrony przed promieniowaniem UVA Zalecana minimalna krytyczna długość fali
"Niska ochrona" 6 6-9,9 1/3 współczynnika ochrony przeciwsłonecznej  podanego na etykiecie 370 nm
10 10-14,9
"Średnia ochrona" 15 15-19,9
20 20-24,9
25 25-29,9
"Wysoka ochrona" 30 30-49,9
50 50-59,9
Bardzo wysoka ochrona" 50+ 60</=

 

Więcej na temat promieniowania UV, ochrony przed słońcem oraz produktów ochrony przeciwsłonecznej znajdziesz na stronie www.uwagaslonce.pl.

Czy wiesz co zawierają Twoje kosmetyki?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Vestibulum rutrum lacus in nulla tincidunt tincidunt.

Powiadom Znajomego








Zamknij