Czy antyperspiranty są szkodliwe?

Preparaty ograniczające potliwość i regulujące pracę gruczołów ekrynowych są obiektem różnych mitów i oskarżeń. Od potencjalnego szkodliwego wpływu związków glinu i parabenów na zdrowie kobiet, poprzez gromadzenie toksyn przez organizm na wywoływaniu poważnych chorób kończąc. Jak jest naprawdę?

Mit

Jednym z najczęściej powielanych jest ten, że parabeny zawarte w antyperspirantach mogą być przyczyną raka piersi. Kolejny dotyczy związku glinu, zwanego aluminium, oskarżanego m.in. o wywoływanie choroby Alzheimera. Mówi się także, że antyperspiranty zatykają pory w skórze co zaburza termoregulację i powoduje kumulowanie się toksyn w organizmie.

Fakt

Antyperspiranty to kosmetyki bezpieczne, przebadane na wskroś. Żeby hamować wydzielanie potu przez gruczoły ekrynowe, antyperspirant musi zawierać związki glinu (aluminium), który tworzy na powierzchni skóry żelową warstwę blokującą czasowo wydzielanie potu pod pachami. Antyperspiranty nie zawierają konserwantów, w tym parabenów, bo mają bardzo niskie pH, więc zwykle nie ma potrzeby ich stosowania w składzie tych preparatów.

Rozwiewamy wątpliwości

  1. Czy antyperspiranty mogą być przyczyną raka piersi? Nie. Powiązanie stosowania antyperspirantów z rakiem piersi to jeden z najczęściej powtarzanych mitów, który ma dwa źródła. Po pierwsze: internetowy „łańcuszek” pochodzący z lat 90., w którym sugerowano, że zatykanie ujść gruczołów potowych przez związki glinu prowadzi do hamowania wydalania toksyn z organizmu. Co rzekomo miałoby prowadzić do gromadzenia się „toksyn” w okolicy pach, a pacha jest usytuowana blisko piersi. Natomiast są to pomówienia. Przenikanie glinu przez skórę jest znikome i nigdy nie zostało udowodnione – mimo wielu przeprowadzonych badań. Toksyny z organizmu są wydalane poprzez ich metabolizm w wątrobie a następnie wydalane z moczem. Natomiast przepływ płynów ustrojowych w organizmie odbywa się od piersi w kierunku dołu pachowego, a nie odwrotnie! Nie ma więc możliwości kumulowania się związków potencjalnie przenikających przez skórę w tkance piersi. Drugim źródłem mitu o związku antyperspirantów z rakiem piersi jest badanie przeprowadzone na uniwersytecie w Reading, w którym w tkance nowotworowej raka piersi znaleziono parabeny. Ale nie ma możliwości, aby substancja, którą zaaplikuje się pod pachą przeniknęła do gruczołu piersiowego – ze względu na jej kierunek przepływu. Dr Mirick – epidemiolog z Fred Hutchinson Cancer Research Centre w 2002 roku przedstawiła wyniki badań epidemiologicznych dotyczących możliwego związku przyczynowego pomiędzy stosowaniem antyperspirantów a występowaniem raka piersi. Badanie przeprowadzone na grupie kilkuset kobiet w wieku 20-74 lata, u których w przeszłości zdiagnozowano raka sutka z uwzględnieniem wszystkich możliwych  czynników niezwiązanych ze stosowaniem antyperspirantów (liczba porodów, występowanie raka piersi, przyjmowanie hormonów, palenie papierosów, spożywanie alkoholu). Wykluczyły one całkowicie wpływ stosowania antyperspirantów na powstawanie raka sutka. Jednocześnie w tkankach nowotworowych mogą gromadzić się różne związki, ale jest to zjawisko wtórne do powstania nowotworu – nowotwór nie jest przyczyną obecności danej substancji.
  2. Czy glin w antyperspirantach może być przyczyną choroby Alzheimera? Nie. Związek glinu z chorobą Alzheimera nie został nigdy potwierdzony. Liczne organizacje m.in. brytyjskie Alzheimer Society oraz Institute of Food Research opublikowały w tej sprawie specjalne raporty. Najważniejsze informacje, które z nich wynikają? Główną drogą przedostania się glinu do organizmu jest droga pokarmowa (jedzenie, woda pitna). Ilość glinu, która mogłaby dostać się do wnętrza organizmu z kosmetyków jest znikoma. Po drugie, nie potwierdzono, żeby podwyższone stężenie glinu w tkance nerwowej mózgu było przyczyną Alzheimera. Istnieje też możliwość, że obecność glinu jest wtórnym efektem występowania choroby. Toksyczne działanie glinu na układ nerwowy ma miejsce, kiedy dawki tego pierwiastka znacznie przewyższają te, które mogłyby być obecne w żywym organizmie (więcej na ten temat w „Czarna lista” składników kosmetycznych).
  3. Czy sole aluminium są szkodliwe dla zdrowia? Nie. Sole aluminium lub związki aluminium to związki glinu. A to jedne z niewielu substancji o działaniu regulującym lub zatrzymującym proces perspiracji pod pachami. Glin jest też zawarty w naturalnych antyperspirantach mineralnych zwanych ałunem. Dlaczego stosuje się akurat związki glinu/aluminium w antyperspirantach? Ze względu na ich działanie. Tworzą warstwę blokującą gruczoły potowe pod pachami (ekrynowe) i ograniczają proces pocenia. Nie ma badań, które potwierdzałyby szkodliwość tych substancji na zdrowie człowieka.