mikroplastiki

Nieodpowiedzialne zarządzanie odpadami z tworzyw sztucznych doprowadziło do zanieczyszczenia mórz i oceanów plastikiem, w tym jego rozdrobnionymi kawałkami. Pozostając tam przez bardzo długi czas niszczą one środowisko naturalne. Aby temu zapobiec, Komisja Europejska w 2018 roku przyjęła europejską strategię na rzecz tworzyw sztucznych, czyli Strategię Plastikową. Jednym z jej założeń jest zatrzymanie emisji mikrodrobin plastiku do ekosystemów. Na wniosek Komisji, Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) przygotowała propozycję ograniczenia stosowania mikroplastików celowo dodawanych do produktów konsumenckich i profesjonalnych. Propozycja regulacji objęła produkty kosmetyczne – spłukiwane i niespłukiwane, nawozy i środki ochrony roślin, detergenty, farby i lakiery oraz wyroby medyczne. Prace nad regulacją trwają.

Co to są mikroplastiki?

Tzw. mikroplastiki, dla których właściwym określeniem w przypadku sektora kosmetycznego są mikrogranulki plastikowe (plastic microbeads), wykorzystuje się jako ścierniwa do peelingu mechanicznego, głównie w kosmetykach przeznaczonych do mycia twarzy i ciała, przede wszystkim w peelingach. Mikrogranulki plastikowe są to syntetyczne, nierozpuszczalne w wodzie, twarde cząstki polimerów o dowolnym kształcie (kulki, włókna, drobiny) o średnicy mniejszej niż 5 mm.

Nie wszystkie tworzywa sztuczne to mikroplastiki 

Z dostępnych na rynku informacji wynika, że organizacje pozarządowe i media nie zawsze rozróżniają mikrogranulki plastikowe i polimery. Fakt, że wszystkie tworzywa sztuczne są polimerami nie oznacza, że wszystkie polimery są tworzywami sztucznymi. Wiele składników z grupy tworzy sztucznych (polimerów) jest usuwanych w procesie oczyszczania ścieków, nie przedostaje się do środowiska wodnego. Nie ma danych wskazujących na szkodliwe działanie polimerów na środowisko.

Źródła mikroplastików

Mikrogranulki plastikowe obecne w środowisku pochodzą z różnych źródeł. Głównie z rozpadu większych tworzyw sztucznych np. znajdujących się w morzach plastikowych butelek i toreb, sieci rybackich, ale także podczas prania odzieży syntetycznej oraz ścierania się opon samochodowych podczas jazdy Kosmetyki stanowią jedynie niewielki ułamek wszystkich źródeł mikrogranulek plastikowych znajdujących się w środowisku wodnym. Dla dyrekcji generalnej Komisji odpowiedzialnej za politykę UE w dziedzinie środowiska w 2016 r., został przygotowany raport określający źródła zanieczyszczeń mórz i oceanów. Zamieszczone w nim dane liczbowe wskazują, że kilka lat temu mikrogranulki plastikowe pochodzące z kosmetyków stanowiły jedynie od 0,1% do 4,1% odpadów plastikowych zgromadzonych w środowisku morskim. Dziś poziom ten jest jeszcze niższy.

Odpowiedzialne działanie przemysłu kosmetycznego

Pomimo niewielkiej skali użycia mikrogranulek, w odpowiedzi na dane naukowe i obawy społeczeństwa, przemysł kosmetyczny dobrowolnie wycofał się ze stosowania mikrogranulek w kosmetykach spłukiwanych do kanalizacji. Działania zostały podjęte już w 2015 roku, a branża zadeklarowała całkowite wycofanie mikrogranulek z produktów spłukiwanych do 2020 roku. Jak wynika z przeprowadzonej w 2018 roku przez Cosmetics Europe oceny efektów tej samoregulacji, użycie mikrogranulek w kosmetykach w latach 2012–2017 zmniejszyło się aż o 97,6%. Działania te potwierdzają świadomość branży i jej zaangażowanie na rzecz ochrony konsumentów i środowiska. Inicjatywa została podjęta, zanim Komisja Europejska przyjęła jakiekolwiek regulacje w sprawie mikrogranulek plastikowych.