Czy segregacja plastiku ma sens?

Wiele osób uważa, że segregacji śmieci nie ma sensu, a najbardziej – plastiku. Krążą opinie, że niezależnie od koloru pojemnika, do którego trafią odpady i tak nie zostaną one przetworzone. Jak jest w rzeczywistości? Jak wygląda segregacja odpadów plastikowych?

Mit

Segregacja plastiku nie ma sensu, bo wszystko z poszczególnych pojemników trafia do tej samej śmieciarki, a następnie na wysypisko.

Fakt

Sortowanie śmieci zawsze ma sens. Niezależnie od tego jak odbierane i transportowane są odpady. Selektywny odbiór śmieci może mieć różny przebieg. Często po poszczególne rodzaje odpadów przyjeżdżają osobne samochody. W różne dni są odbierane różne frakcje odpadów, więc nie dochodzi do ich zmieszania.

Zdarza się też, że dwa kolory kontenerów są opróżniane do jednej śmieciarki. Ale nie trafiają do jednego pojemnika i nie ulegają zmieszaniu. W wielu śmieciarkach są wewnątrz specjalne konstrukcje. Samochody te są podzielone na dwie do czterech komór. Odpady podróżują więc w nich jako oddzielne frakcje. Następnie są rozładowywane osobno i czyszczone na odrębnych liniach sortujących.

W niektórych gminach w Polsce zbierane są do jednego kontenera frakcje materiałowe (szkło, plastik, metal, papier). Stworzono więc linie sortujące, które służą do rozdzielania poszczególnych frakcji materiałowych. Miks materiałowy stosunkowo łatwo i tanio jest posortować i doczyścić, aby nadawał się do recyklingu. Całkowicie nieopłacalne i nieefektywne jest zaś wyciąganie pojedynczych opakowań z frakcji zmieszanych. Są zbyt pobrudzone, żeby je przetworzyć.

Rozwiewamy wątpliwości

1.Czy wciąż ma miejsce wrzucanie wszystkich frakcji do jednej jednokomorowej śmieciarki? Obecnie zdarza się to bardzo rzadko. Tylko wtedy, gdy gmina nie ma dostępu do odpowiednich sortowni i zakładów zajmujących się recyklingiem. Ale nawet wtedy warto sortować śmieci. Dlaczego? W Polsce system selektywnej zbiórki i przetwarzania śmieci dopiero powstaje. Za 2-3 lata zdolność sortowania i recyklingu będą już inne. A my jako społeczeństwo wyrobimy sobie dobre nawyki właściwego postępowania z odpadami. Przykład? W Austrii przyzwyczajanie społeczeństwa do właściwej segregacji śmieci zajęło 10 lat, zanim stworzono krajowy system recyklingu surowców.

Plastik nie jest problemem, ani opakowanie z plastiku. Trudność pojawia się wtedy, gdy opakowanie staje się odpadem. Obecnie odzysk tworzyw sztucznych w Polsce wynosi jedynie ok. 24%, a w UE 35%. Tyle osiągamy dziś. Poziom recyklingu będzie jednak systematycznie rósł, a w 2030 roku ma już wynosić 55%, czyli ponad dwa razy więcej niż dziś. W najbliższych latach w Polsce i UE będzie rozwijany system selektywnej zbiórki i recyklingu odpadów z tworzyw sztucznych, a producenci już dostosowują wiele opakowań do przyszłych wymogów. Wynika to z ogłoszonej przez Komisję w 2018 Strategii dotyczącej Tworzyw Sztucznych. Z czasem coraz więcej opakowań plastikowych będzie poddawanych recyklingowi. Ale żeby się to wydarzyło – każdy z nas musi również wziąć udział we wspólnych działaniach. Naszym najważniejszym zadaniem jako konsumentów i obywateli, jest dążenie do mniejszej ilości powstających odpadów i odpowiednia ich segregacja.

2. Czy sortowanie śmieci, w tym plastiku ma sens?

Im szybciej nauczymy się właściwie segregować śmieci, tym selektywny odbiór odpadów stanie się bardziej opłacalny i powszechny. Póki co nie zawsze jest potrzeba, żeby wysyłać osobne, przeznaczone do danej frakcji śmieciarki ze względu na błędne sortowanie. Dlatego tańsze i bardziej ekologiczne (m.in. mniej spalonej benzyny) może być transportowanie wszystkich frakcji materiałowych do sortowni, gdzie zostaną posortowane na liniach sortujących Poza tym, opłaty za śmieci zmieszane już obecnie są znacznie wyższe, niż za śmieci sortowane. Sortowanie coraz bardziej nam się opłaca. Dlatego warto wiedzieć jak sortować śmieci.

3. Co warto jeszcze wiedzieć na temat segregacji śmieci?

Mieszanie odpadów posegregowanych (nieuzasadnione lokalnym systemem zarządzanie odpadami) jest działaniem nielegalnym i karalnym. Dlatego firmy, które odbierają odpady sortowane nie mogą ich mieszać. Zgodnie z przepisami, firma dopuszczająca się takiego czynu może zostać ukarana grzywną w wysokości 10-50 tysięcy zł. Kary nakłada: wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

4. Czy wszystkie opakowania po kosmetykach nadają się do recyklingu?

Większość opakowań produktów kosmetycznych wytworzona jest z materiałów, które nadają się do recyklingu, jak PP, HDPE i PET. Należy zwracać uwagę na oznakowanie. Jeśli na opakowaniu umieszczony jest znak trzech strzałek oznacza to, że nadaje się ono do recyklingu. Jeżeli przy symbolu trzech strzałek umieszczona jest cyfra i napisy – informacje te wskazują surowiec, z którego otrzymano opakowanie.  Więcej o tym przeczytasz w Oznakowanie kosmetyków.

Segregacja Plastiku
Jeśli plastik nie jest łączony z innymi materiałami (szkło, metal, silikon) i etykieta jest z materiału, który także nadaje się do recyklingu – całe opakowanie prawdopodobnie może podlegać przetworzeniu. Nawet jeśli na opakowaniu nie ma znaku „trzech strzałek”. W miarę możliwości, należy jednak oddzielić od siebie poszczególne elementy opakowania np. etykietę. Takie działanie ułatwi recykling.

Często bezpieczeństwo produktu jest kluczowe ponad to, czy opakowanie nadaje się do recyklingu, ponieważ główną funkcją opakowania jest ochrona produktu. Niektóre kategorie kosmetyków wymagają jednak specjalnych opakowań (np. opakowań wielomateriałowych), aby zapewnić ich stabilność i bezpieczeństwo. Mogą to być np. niektóre pasty do zębów, kremy do golenia, szminki, saszetki po jednorazowych próbkach. Nie wszystkie pakowania wielomateriałowe są dziś w Polsce poddawane recyklingowi. Dotychczas rzadko było to opłacalne, a czasami było to wręcz niemożliwe. Jednak sytuacja dość szybko się zmienia – sprawdzaj na bieżąco zasady segregacji opakowań w Twojej gminie. Zaglądaj także do naszej sekcji Segregacja która jest regularnie aktualizowana.