Oznakowanie produktów ochrony przeciwsłonecznej

Oznakowanie na produktach ochrony przeciwsłonecznej to kluczowe informacje, które pozwalają nam podejmować świadome wybory. Wiemy już, że produkty te są niezbędne, by chronić skórę przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym (UV) oraz innymi czynnikami zewnętrznymi. Są one także kosmetykami regulowanymi zgodnie z rozporządzeniem 1223/2009/WE i powinny mieć obowiązkowe elementy oznakowania wskazane w artykule 19 tego rozporządzenia. Poniżej przedstawiamy szczegółowo wyłącznie oznakowanie związane z ochroną przeciwsłoneczną aktualnie obowiązujące. Więcej informacji na temat znakowania kosmetyków znajdziesz tu [klik]

Zgodnie z Zaleceniem Komisji z dnia 22 września 2006 r., produkty ochrony przeciwsłonecznej muszą spełniać określone kryteria dotyczące skuteczności, a także poprawnie informować konsumenta o swoim działaniu.

SPF (Sun Protection Factor) to wskaźnik, który określa stopień ochrony przed promieniowaniem UVB, odpowiedzialnym głównie za oparzenia słoneczne i zwiększone ryzyko raka skóry. SPF informuje, ile promieniowania UVB potrzeba do wywołania rumienia na skórze zabezpieczonej produktem z filtrami UV w porównaniu do skóry niezabezpieczonej. Im wyższa wartość współczynnika SPF, tym wyższa ochrona. Jednak dla zachowania tej skuteczności niezbędna jest reaplikacja produktu i stosowanie się do wszystkich ostrzeżeń i wskazówek umieszczonych na etykiecie kosmetyku. Należy pamiętać, że ochrona ta nie wzrasta liniowo – SPF 50 nie daje dwa razy większej ochrony niż SPF 25. W rzeczywistości:

✔ SPF 15: ochrona na poziomie około 93% promieni UVB;
✔ SPF 30: ochrona na poziomie około 97% promieni UVB;
✔ SPF 50: ochrona na poziomie około 98% promieni UVB.

Preparat o SPF 100 nie pochłania 100% promieniowania UVB. Nie istnieją produkty kosmetyczne, które zapewniają 100% ochronę przed UV! Maksymalna wartość współczynnika SPF, jaką można znaleźć na produktach kosmetycznych (zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej), to 50+. SPF (wbrew niektórym obiegowym opiniom) nie jest także wprost proporcjonalny do czasu, jaki można bezpiecznie spędzić na słońcu, po zastosowaniu kosmetyku przeciwsłonecznego. Skuteczność ochrony przed UV na kosmetyku przeciwsłonecznym powinna być oznakowana według jednej z czterech kategorii zalecanych przez Komisję Europejską:

✔ „niska ochrona”;
✔ „średnia ochrona”;
✔ „wysoka ochrona”;
✔ „bardzo wysoka ochrona”.

Promieniowanie UVA

Na etykiecie produktów ochrony przeciwsłonecznej ochrona przed UVA jest zwykle symbolizowana okręgiem z literami „UVA”. Zgodnie z zaleceniami, produkty muszą zapewniać ochronę UVA na poziomie co najmniej 1/3 wartości ochrony przed UVB (SPF).

Promieniowanie UVB

Stopień ochrony przed promieniowaniem UVB oznakowany jest za pomocą wskaźnika SPF o różnej wartości. Promieniowanie podczerwone IR (Infrared Radiation) Ochrona przed promieniowaniem IR staje się coraz bardziej popularna w nowoczesnych produktach ochrony przeciwsłonecznej, choć nie jest jeszcze tak powszechnie oznaczana jak ochrona przed UVA i UVB. Promieniowanie widzialne o wysokiej energii HRV (High Energy Visible Light). Nowoczesne filtry przeciwsłoneczne mogą chronić przed HRV, jednak oznakowania te nie są jeszcze standardem w Europie.

Indeks UV

Indeks UV to międzynarodowy wskaźnik, który informuje o poziomie promieniowania ultrafioletowego (UV) emitowanego przez Słońce na danym obszarze w określonym czasie (np. danego dnia). Indeks UV można sprawdzić na przykładowych stronach: dla Polski i dla Europy. Skala indeksu UV jest podzielona na 5 poziomów i waha się od niskiego (1-2) do ekstremalnie wysokiego (11+), gdzie wyższe wartości oznaczają większe ryzyko oparzeń słonecznych.

Wodoodporność

Najprościej mówiąc deklaracja dotycząca wodoodporności wskazuje, że produkt ochrony przeciwsłonecznej pozostaje skuteczny (zachowuje swoje właściwości ochronne) również w wodzie, np. podczas pływania, przez określony czas. Jednak wodoodporność produktu nie jest trwała – produkt będzie skuteczny przez określony czas po zanurzeniu w wodzie, zazwyczaj 40 lub 80 minut (co wynika z metody badawczej – o czym niżej). Po tym czasie konieczne jest ponowne nałożenie produktu, aby utrzymać ochronę przed słońcem.

Jednym z kluczowych zagadnień w kontekście deklaracji „wodoodporny” jest to, jak należy ją zbadać i potwierdzić. W celu potwierdzenia wodoodporności kosmetyków do opalania wykorzystuje się m.in. międzynarodowe normy ISO (opracowane przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną, ISO) – tj. normę ISO 16217:2020 (metoda in-vivo) określającą procedurę zanurzania w wodzie w celu określenia wodoodporności i normę ISO 18861:2020 opisującą procedurę obliczania procentu (%) wodoodporności, bazując na metodzie zanurzeniowej opisanej w normie ISO 16217:2020